Bozma sonrası yeni hüküm: sigorta tahkiminde sürekli bakıcı gideri uyuşmazlığı

Kararın özü ve uyuşmazlığın çerçevesi

Hukuk Dairesi, 23 Şubat 2026 tarihli kararıyla, trafik kazası nedeniyle istenen sürekli bakıcı gideri tazminatına ilişkin İtiraz Hakem Heyeti kararını bozdu. Dava, 9 Eylül 2018'de zorunlu mali sorumluluk sigortalı bir aracın karıştığı tek taraflı kazada araçta yolcu bulunan davacının bedensel zarar görmesine dayanmaktadır. Dairenin kararındaki asıl sonuç, bozma sonrasında İtiraz Hakem Heyetinin ne tür bir hüküm kurması gerektiğine ilişkindir. İlk hakem kararı ortadan kalktığı için yapılacak iş, o karara yönelik itirazı reddetmek değil, uyuşmazlığı esastan sona erdiren ve infaza elverişli yeni bir karar vermektir. Bu nedenle karar, sigorta tahkim yolunda bozma sonrası yargılamanın sonucunu belirleyen bir içtihat olarak okunmaya değerdir.

Hakem ve itiraz aşamalarının seyri

Davalının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti, davalının daha önce sürekli iş göremezlik teminatının tamamı olan 360.000,00 TL'yi ödediği gerekçesiyle itirazı kabul ederek davayı reddetti. Davacının temyizi üzerine Dairenin 18.10.2022 tarihli ve 2021/16814 E., 2022/12523 K. sayılı ilamıyla karar bozuldu. Bozmada, sürekli bakıcı gideri zararının poliçedeki tedavi giderleri teminatından karşılanması gerektiği belirtildi. Bozmaya uyularak verilen yeni İtiraz Hakem Heyeti kararında davalının itirazı yeniden reddedildi. Uyuşmazlık bu kez davalının temyizi üzerine yeniden Yargıtay önüne geldi.

Temyiz iddiaları ve Dairenin usul gerekçesi Analiz

Davalı temyiz dilekçesinde, sürekli bakıcı giderinin sürekli sakatlık teminatı kapsamında olduğunu, bu teminatın tamamının davacıya ödendiğini ve bu nedenle davanın reddi gerektiğini ileri sürdü. Ayrıca maluliyet raporunun usule uygun düzenlenmediği ve bakıcı gideri hesabında brüt asgari ücretin hatalı esas alındığı savunuldu. Daire, bu itirazları esas bakımından incelemek yerine usul sorununa dayandı. Gerekçesine göre İtiraz Hakem Heyeti, ilk hakem kararını kaldırıp yeniden hüküm kurabilir ve bu yeni karar temyize konu olur. Hüküm sonucunun açık ve infaza elverişli olması HMK m. 297/2 kapsamında kamu düzenine ilişkindir. Dairenin tespitine göre, ilk karar ortadan kalktıktan sonra yalnızca itirazın reddiyle yetinilmesi usul ve yasaya uygun değildir. Bu nedenle diğer temyiz itirazları incelenmedi.

Sigorta tahkiminin yasal çerçevesi

maddesidir. Madde, sigorta ettiren ile riski üstlenen taraf arasındaki uyuşmazlıklar için Birlik nezdinde bir Sigorta Tahkim Komisyonu öngörür. Komisyona başvuru, sigortacı kuruluşa önce başvurulmasını ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlanmasını ya da on beş iş günü içinde cevap verilmemesini gerektirir. Uyuşmazlık konusu miktar on beş bin Türk Lirası ve üzerinde ise heyet oluşturulması zorunludur ve hakemler yalnızca kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir. Hakem kararlarına, bildirimden itibaren on gün içinde itiraz edilebilir. Kararda, uyuşmazlıkların öncelikle sigorta hakemlerince çözülmesi ve itiraz hâlinde İtiraz Hakem Heyetinin esas inceleme yapması düzenine atıf yapılmaktadır.

Bozma sonrası hükmün kurulmasının nedenleri Analiz

Dairenin bozma nedeni tek cümleyle özetlenebilir: ilk hakem kararı itiraz üzerine ortadan kalktığından, yeniden değerlendirilecek bir karar kalmamıştır. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetinin yapması gereken, eski hükme bağlı kalmak değil, bozma doğrultusunda esas hakkında yeni ve bağımsız bir hüküm kurmaktır. Mekanizma açısından bu sonuç, itiraz düzeninin mantığından çıkar. İtiraz Hakem Heyeti ilk kararı kaldırarak yeniden hüküm kurabilir ve kendi kararı temyize konu olur. Bozmadan sonra ilk karara yapılan itirazın reddi, varlığını yitirmiş bir hükme yanıt vermek anlamına gelir.

İkinci neden, infaz elverişliliği ilkesidir. Sonuç kısmındaki her talep hakkında açık bir hüküm bulunmalı, aksi hâlde hükmü infaz edecek makamlar belirsizlikle karşılaşır. Yargıtay'ın HMK 297/2 atfını kamu düzenine ilişkin saymış olması, bu tür bir eksikliğin taraf beyanına bağlı kalmaksızın dikkate alınabileceğini göstermektedir.

Üçüncü olarak, Kanun'un tutar eşiklerine bağlı temyiz düzeni, itirazın sonunda uyuşmazlığın bir karara bağlanmasını beklemektedir. Bu yapı, bozma sonrasında ara bir sonuçla yetinilmemesi gerektiği yönünde bir çerçeve oluşturur.

Olası sonuçlar ve yargılamanın seyri Analiz

Birinci olası sonuç, İtiraz Hakem Heyetinin yeni hükmünün davacı lehine ya da aleyhine esastan karar vermesidir. 2022 bozmasında poliçedeki tedavi giderleri teminatı ile bağlantı kurulmuştur; yeni karar bu teminatın kapsamını ve daha önce yapılan ödemelerin etkisini açıkça ortaya koymak zorundadır. Hangi yönde sonuçlanacağı bugün belirlenmiş değildir.

İkinci olası sonuç, yeni kararın yeniden temyiz yolunu açmasıdır. Dosyadaki 360.000,00 TL'lik talep bu eşiğin üzerinde olduğundan, yeni kararın da Yargıtay denetimine konu olması mümkündür. Bu durum, uyuşmazlığın çözüm süresini uzatabilir.

Üçüncü olarak, bozulan kararın faiz başlangıcı ve infaz üzerindeki etkisi bu aşamada değerlendirilemez. Yeni hükmün içeriğine bağlı olarak bu konularda ayrı sonuçlar ortaya çıkabilir.

Savunmanın ve bozmanın karşı ihtimalleri Analiz

Davalının temel savunması, sürekli bakıcı giderinin sürekli sakatlık teminatı kapsamında olduğu ve bu teminatın tamamının ödendiği yönündedir. Bu görüşe göre talep, zaten karşılanmış bir tutara ilişkin olduğu için reddedilmelidir. Dairenin bu konuda esasa ilişkin bir görüş bildirmediği dikkate alındığında, yeni hükümde bu savunmanın değerlendirilmesi beklenebilir; ancak sonucu şimdiden öngörülemez.

Davacı tarafının dayandığı yön ise 2022 bozmasındaki poliçe teminatı yorumudur. Bozmaya uyularak verilen ikinci itiraz kararında davalının itirazı yeniden reddedildiğinden, aynı uyuşmazlık iki kez İtiraz Hakem Heyetinin önüne gelmiştir. Bu tekrar, sürecin uzun sürmesinin ve hükmün istikrarsızlığının bir göstergesi olarak okunabilir; ancak bu okuma kesin bir sonuç taşımaz.

Son olarak, tutar eşikleri temyiz imkânının sınırını belirler. Eşiklerin güncel değeri, Müsteşarlığa tanınan artış yetkisi nedeniyle farklılaşabilir.

Açık kalan noktalar Açık soru

Bu aşamada bilinmeyen, yeni hükmün içeriği ve sonucudur. Dosya mahkemeye gönderildiğinden, esas hakkında yeni karar bu aşamadan sonra verilecektir. Bu kararın tarihi, sonuç kısmındaki talep bazlı hükümleri ve bu hükmün kesinleşip kesinleşmeyeceği henüz belli değildir. Ayrıca bozmada işaret edilen poliçe teminatı ayrımının uygulamada nasıl sonuçlanacağı açık bırakılmıştır. Bu noktalar, yeni hükmün metni ortaya çıkmadan değerlendirilemez.

Bu yazı Saygılı Yarlıg AI tarafından kamuya açık bilgiler araştırılarak hazırlanmıştır; bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.