Islah Ne Zaman Yapılır?

Son güncelleme: 6 Kasım 2026 · Hazırlayan: Saygılı Yarlıg AI

Islah, tarafların yaptıkları usul işlemlerini kısmen veya tamamen düzeltmelerine imkân veren bir usul kurumudur. Uygulamada en sık sorulan soru, bu işlemin hangi aşamada ve hangi süre içinde yapılabileceğidir. Bu rehberde ıslahın zaman bakımından sınırlarını, sürenin başlangıcını ve hesaplanmasını genel hatlarıyla ele alıyoruz.

Son günü elle saymayın: süre hesaplama aracı tebliğ tarihinden son günü tatilleri hesaba katarak ücretsiz hesaplar.

Islahın hukuki dayanağı ve sürenin niteliği

Islah, medeni usul hukukumuzda usul kanununda düzenlenen bir kurumdur. Ayrıntılar ve sınırlamalar bakımından ilgili kanun hükümlerine bakılması gerekir. Islahın zamanı iki ayrı düzlemde ortaya çıkar: ıslah işleminin yapılabileceği usul aşaması ve ıslahla bağlantılı tebliğ, beyan ve itiraz süreleri.

Usul kanununda öngörülen süreler kural olarak kesindir. Hâkim bunları re'sen gözetir; tarafların anlaşması ya da sözlü beyanı süreyi uzatmaz veya yeniden başlatmaz. Bu nedenle ıslahın zamanlaması, dosyanın aşaması ve tebliğ tarihleri birlikte değerlendirilmelidir.

• Süreler kanunda öngörülen rejime tabidir; tarafların iradesiyle değiştirilemez.
• Sürenin kaçırılması hâlinde o usul işlemi kural olarak yapılamaz.
• Süreye ilişkin uyuşmazlıklarda ilgili kanun hükümleri ve dosya kapsamı belirleyicidir.

Süre ne zaman başlar: tebliğ ve elektronik tebligat

Süre, kural olarak muhatabına yapılan tebliğle işlemeye başlar. Tebliğden önce sürenin işlemeye başladığından söz edilemez; bu nedenle ıslah dilekçesinin ya da ara kararın kime, hangi tarihte tebliğ edildiği dosyada belgelenmelidir. Sayım, kural olarak tebliği izleyen günden itibaren yapılır.

Elektronik yolla tebligat, ilgili mevzuatta öngörülen koşullarda yapıldığında kâğıt tebliğ ile aynı hukuki sonuçları doğurur. Elektronik tebligatın hangi anda yapılmış sayılacağı ilgili mevzuat hükümlerine göre belirlenir ve bu an, sürenin başlangıcı bakımından kâğıt tebliğden farklı bir sonuç doğurabilir. Bu nedenle elektronik tebligat kayıtları ayrıca kontrol edilmelidir.

• Tebliğ tarihi, sürenin başlangıcı bakımından belirleyicidir.
• Elektronik tebligatta tebliğ anı, ilgili mevzuat hükümlerine göre tespit edilir.
• Tebliğe ilişkin belge ve kayıtlar dosyaya eklenerek saklanmalıdır.

Sürenin hesaplanması: tatil günleri ve son gün

Süre hesaplanırken başlangıç günü sayıma dâhil edilmez; sayım tebliği izleyen günden başlatılır. Sürenin son günü belirlenirken hafta sonları ve resmî tatiller dikkate alınır. Kural olarak sürenin son gününün resmî tatile veya hafta sonuna denk gelmesi hâlinde süre, tatili izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda sona erer.

Adli tatil ve benzeri dönemlerin sürelerin işlemesine etkisi ise ilgili kanun hükümlerine göre değerlendirilir; her süre bakımından aynı sonuca varılmamalıdır. Son günün hesabında günün bitiş anı, dilekçenin verildiği birim ve elektronik gönderim saatine ilişkin kayıtlar birlikte gözetilmelidir.

• Başlangıç günü sayılmaz, sayım izleyen günden yapılır.
• Son günün tatile rastlaması hâlinde süre izleyen ilk iş günü biter.
• Son gün, çalışma saati sonu itibarıyla değerlendirilir.

Yer tutuculu örnek hesap

Örnek: [MAHKEME]'nin, ıslah dilekçesini [DAVACI] vekiline [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ ettiğini varsayalım. Kanunda öngörülen [SÜRE] bakımından sayım, tebliği izleyen günden başlatılır ve son gün [SON GÜN] olarak belirlenir.

Belirlenen son günün resmî tatile denk gelmesi hâlinde süre, tatili izleyen ilk iş günü olan [YENİ SON GÜN] tarihinde çalışma saati sonunda dolar. Dilekçenin bu andan sonra verilmesi hâlinde süre kaçırılmış sayılır.

• Tebliğ tarihi: [TEBLİĞ TARİHİ] — sayımın başlangıcı: tebliği izleyen gün.
• Kanunda öngörülen süre: [SÜRE] — hesaplanan son gün: [SON GÜN].
• Tatile denk gelme hâlinde düzeltilmiş son gün: [YENİ SON GÜN].

Islah ne zamana kadar yapılabilir?

Islahın yapılabileceği son an, kural olarak kanunda öngörülen usul aşamasına bağlıdır; bu aşama geçildikten sonra ileri sürülen ıslah talebi dinlenmez. Aşamaya ilişkin bu sınır, süre hesabından bağımsız olarak ayrıca denetlenmelidir.

Ayrıca ıslah hakkının kullanım sayısı kanunda öngörülen sınırla bağlıdır ve bazı usul işlemleri bakımından ıslah yoluyla düzeltme yapılamayacağı öngörülmüş olabilir. Bu sınırlamalar ilgili kanun hükümlerine göre değerlendirilir.

• Önce dosyanın hangi usul aşamasında olduğu tespit edilmelidir.
• Aşama sınırı geçilmişse süre içinde olunsa bile ıslah talebi sonuç doğurmaz.
• Islahla düzeltilemeyecek işlemler bakımından kanun hükümleri ayrıca gözetilmelidir.

Süre kaçarsa ne olur?

Süresi içinde ileri sürülmeyen ıslah talebi hukuki sonuç doğurmaz; mahkeme bu talebi süre yönünden dikkate almaz. Bu durumda ıslahla hedeflenen düzeltme yapılamaz ve önceki usul işlemleri geçerliliğini korur.

Sürenin kaçırılmasının sonuçları, ıslahla değiştirilmek istenen işlemin niteliğine göre farklılık gösterebilir. Kalan imkânların, örneğin farklı bir usul işleminin veya yeni bir talebin değerlendirilmesi somut olayın koşullarına ve ilgili kanun hükümlerine bağlıdır.

• Süresinde yapılmayan ıslah talebi dikkate alınmaz.
• Islahla ulaşılmak istenen sonuç, bu yol kullanılamadığı için elde edilemez.
• Alternatif imkânların değerlendirilmesi dosya kapsamına göre yapılır.

Uygulamada dikkat edilecekler

Islahın zamanında yapıldığının ispatı, büyük ölçüde tebliğ kayıtlarına dayanır. Bu nedenle tebliğ tarihi, tebligatın şekli ve muhatabı dosyada açıkça görülmelidir. Süre hesabı yapılırken son gün için takvim oluşturulması ve tatil günlerinin işaretlenmesi, hak kaybı riskini azaltır.

Islah dilekçesinde hangi usul işleminin hangi ölçüde düzeltildiği açıkça gösterilmeli; talep sonucu ile ıslahın kapsamı birbiriyle tutarlı olmalıdır.

• Tebliğ ve elektronik tebligat kayıtlarını ayrı ayrı kontrol edin.
• Son günü ve tatil kaymasını yazılı olarak not edin.
• Dosyanın usul aşamasını, süreden bağımsız olarak ayrıca teyit edin.
• Islahın kapsamını ve talep sonucunu net biçimde yazın.
• Islaha bağlı harç ve giderler bakımından ön hazırlık yapın.

Bu sayfa yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Süre, madde ve usul bilgilerini güncel mevzuattan doğrulayın; somut olayınız için bir avukata danışın.

Sıkça sorulan sorular